Βοτανα

ΕΧΕΤΕ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑ Ή ΓΡΙΠΗ; Τι γνωρίζετε για το βότανο “Ανδρογραφίς η Ακιδωτή” (Andrographis paniculata);

Ανδρογραφίς η Ακιδωτή.

Όσοι γνωρίζουν το βότανο στην Ελλάδα, το αναφέρουν περισσότερο με την  ονομασία του στα λατινικά, δηλαδή Andrographis paniculata (Αντρογκράφις πανικουλάτα). Είναι πλούσιο σε ανδρογραφολίδια, μια χημική ουσία που του προσδίδει  πολλές θεραπευτικές ιδιότητες.

Χρησιμοποιείται ολόκληρο το φυτό εκτός από την ρίζα. Ανήκει στην οικογένεια των ακανθοειδών και καλλιεργείται ευρέως στη Νότια Ασία και περισσότερο στην Ινδία και την Κίνα. Στις χώρες αυτές, έχει μεγάλη ιστορία παραδοσιακής χρήσης για  πολλές παθήσεις του οργανισμού. Χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες:

α) Σε λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος (γρίπη, κρυολόγημα, αμυγδαλές, αλλεργίες, ελονοσία).

β) Σε διαταραχές του γαστρεντερικού συστήματος (δυσεντερία, διάρροια, ηπατίτιδα, έλκος στομάχου, ίκτερο, κολίτιδα).

γ) Σε λοιμώξεις του δέρματος (εκζέματα, έλκη, κνησμός).

δ) Για αποτοξίνωση (αποβολή τοξινών ή δηλητήριου σε περίπτωση  τσιμπήματος από έντομα, σκορπιό ή φίδι).

 ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΚΙΝΕΖΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

Στην Παραδοσιακή κινεζική ιατρική, το βότανο είναι γνωστό με το όνομα Chuan xin lian, που σημαίνει, “..τρύπημα που διαπερνά την καρδιά του λωτού..”, δηλαδή, είναι τόσο πικρό που η αίσθηση διαπερνά την καρδιά. Επειδή είναι πικρό και κρύο, θεωρείται πολύ αποτελεσματικό στην αποβολή της τοξικής θερμότητας (φωτιάς) από τους πνεύμονες, το δέρμα και το ουροποιητικό σύστημα.

Βάσει κινέζικης βοτανοθεραπείας, όταν εκδηλώνεται βήχας που σχετίζεται με τοξική φωτιά στον πνεύμονα,  το  Chuan xin lian συνδυάζεται καλά με το Chen pi (φλοίδα μανταρινιού), ενώ σε περίπτωση κρυολογήματος που συνοδεύεται από πονόλαιμο και πυρετό (στα πρώτα στάδια), συνδυάζεται καλά με τα βότανα, Jin yin hua (λουλούδι από αγιόκλημα) και Niu bang zi (ώριμο φρούτο άρκτιου).[1]  Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε συνταγές με άλλα κινέζικα  βότανα για ηπατικές, γαστρεντερολογικές, ουρολογικές διαταραχές καθώς και για εκζέματα και δερματικά έλκη.[2]

Επιδρά ενεργειακά  σε πολλούς μεσημβρινούς, όμως, η φύση του βοτάνου διαχειρίζεται καλύτερα τις εντάσεις που προκύπτουν στους μεσημβρινούς της καρδιάς, του ήπατος και του παχέος εντέρου.

 ΑΓΙΟΥΡΒΕΔΑ

Στην Αγιουρβέδα είναι γνωστό με το όνομα “Kalmegh” ή “Bhui-neem” και θεωρείται ο «Βασιλιάς των Πικρών Βοτάνων» Οι κάτοικοι στην  Ινδία το καλλιεργούν στον κήπο τους και το χρησιμοποιούν από μικρές ηλικίες σε περιπτώσεις γρίπης, βρογχίτιδας, έλκους, δυσεντερίας, διάρροιας και προστασίας ή  αποτοξίνωσης του ήπατος[3].

Όταν το χρησιμοποιούν για τα συμπτώματα της γρίπης, το συνοδεύουν συχνά με το Άμλα, ένα εξίσου αγαπητό βότανο (φρούτο) στην Ινδία, το οποίο περιέχει μεγάλη ποσότητα βιταμίνης C. (Ο χυμός ενός μικρού καρπού Άμλα περιέχει την ποσότητα της  βιταμίνης C που περιέχουν 20 πορτοκάλια.) Στις συνταγές με Άμλα χρησιμοποιούν και άλλα βότανα για να εξισορροπήσουν το πικρό και το ξινό στοιχείο.

Το Kalmegh ταιριάζει σε τύπους  Pitta γιατί εξισορροπεί το μεταβολισμό τους και κατευνάζει την εσωτερική φωτιά από την θερμή τους ιδιοσυγκρασία. Επιπλέον, βοηθάει τους τύπους   Kapha, διότι το πικρό στοιχείο του βοτάνου βοηθάει την αργή και αδύναμη πέψη τους.

 ΔΥΣΗ

 Στην Ευρώπη είναι γνωστό με το λατινικό του όνομα. Για τους Σκανδιναβούς εδώ και χρόνια το Andrographis paniculata αποτελεί την πρώτη επιλογή για την αντιμετώπιση του κρυολογήματος και της γρίπης, ενώ στις ΗΠΑ, τα τελευταία 3-4 χρόνια, χρησιμοποιείται για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού πολύ περισσότερο από το βότανο Echinacea.

Στην Ελλάδα δεν το γνωρίζουν αρκετά αλλά κυκλοφορεί στο εμπόριο. Στην Ευρώπη κυκλοφορεί με διάφορες ονομασίες, μόνο του ή σαν κυρίαρχο βότανο σε φόρμουλες συμπληρωμάτων διατροφής. Οι εταιρείες συνήθως το συνδυάζουν με βιταμίνες ή με  κινέζικα, αγιουρβέδικα και δυτικά βότανα με στόχο να ενισχύσουν τις  αντιβακτηριακές, αντιφλεγμονώδεις, ηπατο-προστατευτικές και αντικαρκινικές  ιδιότητες του βοτάνου.

ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΕΡΕΥΝΕΣ;

 Τα τελευταία 30 χρόνια πραγματοποιήθηκαν δεκάδες έρευνες, εργαστηριακά πειράματα και κλινικές δοκιμές για το Andrographis οι οποίες και επιβεβαίωσαν επιστημονικά αυτό που οι Κινέζοι και οι Ινδοί γνωρίζουν εμπειρικά εδώ και αιώνες. Οι πιο πρόσφατες έρευνες αποκαλύπτουν συναρπαστικές  διαπιστώσεις για το Andrographis paniculata:

α) Τα συστατικά του βοτάνου ενισχύουν το ανοσοποιητικό[4], ανακουφίζουν από τα συμπτώματα του κρυολογήματος[5] και γενικότερα των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού[6], και δείχνουν αντιφλεγμονώδη επίδράση[7] στο  άσθμα[8].

β) Το βότανο περιέχει μια ουσία που ονομάζεται ανδρογραφολίδιο, το οποίο, μαζί με τα παράγωγά του, εξασκεί μια ισχυρή αντιφλεγμονώδη[9] και αντικαρκινική δράση[10]. Σε εργαστηριακά πειράματα βρέθηκε ότι τα ανδρογραφολίδια έδειξαν μεγάλη επεμβατική δραστικότητα κατά των καρκινικών κυττάρων του παχέος έντερου[11] και του πνεύμονα[12].

γ) Οι μελέτες για τις καρδιαγγειακές επιδράσεις του βοτάνου έδειξαν ότι τα συστατικά του εμποδίζουν την δημιουργία αθηρωματικών πλακών[13], εμφανίζουν   αγγειοδιασταλτικές και αγγειοχαλαρωτικές ιδιότητες[14] και βοηθούν τη μείωση της συστολικής αρτηριακής πίεσης[15] χωρίς σημαντική μείωση των παλμών της καρδιάς.

δ) Τα συστατικά του δείχνουν μεγάλη βιοδιαθεσιμότητα από τον ανθρώπινο οργανισμό, δρουν κατευναστικά στην ελκώδη κολίτιδα[16], διευκολύνουν τις διεργασίες του ήπατος και το προστατεύουν από τοξικές ουσίες[17].

Υπάρχουν επιπλέον αποκαλύψεις που αφορούν την επίδραση του βοτάνου στην ρευματοειδή αρθρίτιδα, το HIV , τον διαβήτη, και σε διάφορες μορφές καρκίνου, χρήζουν, όμως, περαιτέρω κλινικής μελέτης.

Η επιστημονική κοινότητα εξακολουθεί να ερευνά το Andrographis διότι το βότανο, με τις θαυμαστές ιδιότητές του, ανοίγει ένα παράθυρο για την δημιουργία μιας νέας κατηγορίας  φυτικών φαρμάκων, με ευρύ πεδίο εφαρμογών σε πολλές ασθένειες, τα οποία θα είναι περισσότερο φιλικά για τον οργανισμό και θα έχουν  λιγότερες παρενέργειες από τα χημικά φάρμακα.

  ΕΙΝΑΙ ΑΣΦΑΛΕΣ; ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ

Στις συνήθεις δοσολογίες και για μικρό χρονικό διάστημα το βότανο είναι ανεκτό, αρκετά ασφαλές[18] και δεν παρουσιάζει σοβαρές παρενέργειες στο μεγαλύτερο ποσοστό των ανθρώπων που το χρησιμοποιούν.

Ωστόσο, αν και ασφαλές, μπορεί να κάνει παρενέργειες  όπως,  πονοκέφαλο, κόπωση, τάση για εμετό, εξάνθημα, και σε μεγάλες δόσεις που λαμβάνονται μακροχρόνια, διάρροια, αύξηση υπατικών ενζύμων, πρήξιμο αδένων και αλλεργική αντίδραση[19].

 ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

Αντενδείκνυται[20] σε αυτοάνοσα νοσήματα, κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, στον διαβήτη και σε άτομα με χαμηλή πίεση και αιματολογικές διαταραχές, ενώ, χορηγείται με προσοχή όταν λαμβάνονται αντιπηκτικά,  αντι-υπερτασικά και ανοσοκατασταλτικά.

Λόγω των παρενεργειών και των αντενδείξεων, μην λαμβάνετε το βότανο χωρίς την καθοδήγηση του γιατρού σας. Η σωστή δοσολογία και ο σωστός τρόπος χρήσης (που ρυθμίζονται βάση του ιστορικού της υγείας σας) είναι βασικές προϋποθέσεις για να ελαχιστοποιηθούν τυχόν παρενέργειες. Με τον τρόπο αυτό, κάνετε το βότανο σύμμαχο και όχι εχθρό της υγείας σας.

Στέλλα Νομικού,
Αθήνα, 5  Μαρτίου, 2014

ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΔΗΛΩΣΗ


ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
 

stella About stella
Ονομάζομαι Στέλλα Νομικού και γεννήθηκα τo 1964 στην Αθήνα. Περισσότερα..